In oktober kleurden de bomen van de ene naar de andere week, van groen naar rood en geel, ja oktober was de herfstmaand! Begin oktober was het zomers zacht. Ik ben heerlijk in de tuin bezig geweest. Niet te veel natuurlijk, want wij volgen het advies om het blad te laten liggen en dat komt mij als luie tuinvrouw best goed uit. 
Wel om de paar dagen de prachtige dahlia’s knippen om op een vaasje te zetten.
Wat zijn het toch sterke gezellige bloemen. 
Graag wil ik je wijzen op de workshop kruidenzalfjes maken in Dwingeloo en natuurlijk ons bloemschikevenement door Frieda Brinkman.

Deze maand mogen wij Paulien uit Hoogeveen en Louise uit Nieuwlande als nieuwe leden verwelkomen. 
Hartelijk welkom bij de afdeling Hoogeveen / De Wolden!
We hopen jullie snel bij onze activiteiten te mogen ontmoeten.
Vanwege privacybescherming mogen wij in de Nieuwsflits geen achternaam noemen,
maar ook alleen met je voornaam ben je van harte welkom.

Op onze kwekerij vindt u een grote verscheidenheid aan inheemse planten, waaronder de bijzondere Arnica montana. Deze plant, ook wel valkruid genoemd, heeft een lange geschiedenis van medicinaal gebruik.
Bij de Arnica Kwekerij proberen we de biodiversiteit te bevorderen. Onze inheemse wilde planten bieden belangrijke habitats en voedselbronnen voor diverse insecten en vogels. Hiermee willen we bijdragen aan het behoud en herstel van natuurlijke ecosystemen.
Tijdens de Workshop lopen we een klein rondje over de kwekerij, graven we een Arnica plant uit, maken we een tinctuur van de wortels (deels gedroogde wortels), een zalf op basis van Arnica olie met bijenwas, en verder een olie met Calendula bloemen en daarna nog een veganistische zalf naar keuze. De Arnicakwekerij zorgt voor alle ingrediënten en benodigdheden. 
Eef Willems
Waar:    Boterveen 14A in Dwingeloo
Wanneer:    woensdagavond 11 november 2026
Hoe laat:    18.30 uur in Dwingeloo    
Kosten:    €55 per persoon
Aantal:    min.6 en max.12 deelnemers
Opgeven bij Bea Gorter

In de tweede helft van oktober hebben we vaak te maken met stormen.
Bij de afdeling Hoogeveen/de Wolden stormt het ook een beetje.
Enkele bestuursleden gaan stoppen en Ypie gaat ons verlaten door een verhuizing. In de extra Nieuwsflits van 5 oktober hebben jullie kunnen lezen dat het tijd is om de huidige bestuursvorm te vernieuwen en toekomstbestendig te maken. 
Het huidige team bestuursleden dunt uit.
Zonder extra handjes en inbreng vanuit de leden ziet het er niet zo rooskleurig uit.

Daarom zijn we genoodzaakt een extra ledenraadpleging in te lassen om de situatie uit te leggen, gezamenlijk oplossingen te bedenken, zodat we in 2027 als lokale vereniging Hoogeveen /de Wolden nog kunnen voortbestaan.

Wanneer: 10 november
Waar: De Vredehorst, Zuidwoldigerweg 32. Hoogeveen
Aanvang: 19.30 uur

Mijn naam is Frieda Brinkman en ben al meer dan 40 jaar werkzaam in de bloemen en sinds 1991 voor ons zelf begonnen met een kwekerij in Balkbrug en later bloemenwinkels. Mijn opleiding tot bloembindster, bloemist en later meesterbinder heb ik gevolgd bij de Tuinbouwschool in Zwolle.
In Balkbrug is nog steeds een bloemenwinkel en de oude kwekerij is een pluktuin geworden.
Verder hebben we een winkel in Ommen en De Wijk.
Ik ben opgegroeid als boerendochter en dicht bij de natuur. Dit heeft mij gevormd en mijn liefde voor bloemen en planten heb ik meegekregen van mijn moeder en opa en natuurlijk de omgeving waar ik ben opgegroeid.
Bladvormen takken en bloemen hebben mij altijd geboeid. De natuur en wat er in mijn omgeving groeit en bloeit zijn voor mij de mooiste materialen om mee te werken.  Ik mag altijd graag een rondje tuin en omgeving doen als ik iets voor een speciale opdracht moet maken.
Uit de natuur geplukt vind ik geweldig.
Duurzaam en biologisch zijn voor mij ook belangrijke punten om in de winkel onder de aandacht van de consument te brengen. Ons mooie vak staat nog wel eens onder druk van media en de onwetendheid van de consument. De hele sierteelt sector is enorm bezig met verduurzaming en er komen steeds meer biologische telers. Dit moeten wij als bloemist, bij de consument, blijven stimuleren door deze telers de ruimte te geven in hun ontwikkeling.
Met de workshops die ik alle seizoenen thuis geef probeer ik altijd een ondergrond te maken en tips mee te geven om de ondergrond op meerdere wijzen te hergebruiken.  De consument bewust maken wat de natuur ons geeft en hier respectvol mee om te gaan.
Op de demonstratieavond maak ik 5 stukken ik heb begrepen dat jullie deze stukken kunnen winnen.

Wanneer: 24 november
Waar: De Vredehorst, Zuidwoldigerweg 32. Hoogeveen
Kosten: gratis voor leden, niet leden € 5.00
Aanvang: 19.45 uur zaal open 19.15 uur.
Parkeren: gratis op het plein van de Vredehorst of aan de kant van de weg en bij het winkelcentrum de Weide 

We gaan een bloemstuk maken op een taartvorm. Het opvullen kan met laurier, euphorbia, geranium en herfstblad. Wel graag met een steeltje. Ongeveer 20 blaadjes. Verder een tak, kastanjes. appeltjes, kleine peertjes, lampionnetjes en hortensia's. Het is wel de bedoeling dat je het blad ook nog gedeeltelijk laat zien, dus je hebt niet veel nodig. Dit kan op een schaal of schaal met voet.

Voor oktober werden de amateurfotografen uitgedaagd om  ‘herfst’ te fotograferen.
Niet zo’n moeilijke opdracht met zoveel ‘herfst’ om je heen.
Wel moeilijk om een keuze te maken, welk plaatje van de herfst wil ik insturen.
Voor november is de opdracht: maak een foto van een tegenstelling.  

Ben jij gek op tuinieren, planten en mooie tuinen? 
Dan is de Tuinclub van Groei & Bloei misschien iets voor jou!
Van maart tot en met oktober komen we één keer per maand ’s middags bij elkaar bij één van de leden thuis. Onder het genot van koffie, thee en iets lekkers delen we ervaringen en tips over zaaien, stekken, planten, standplaatsen en alles wat met tuinieren te maken heeft.
Natuurlijk nemen we ook een kijkje in de tuin van onze gastvrouw of gastheer. De tuinen zijn heel verschillend en juist dat maakt het interessant. Perfect hoeft een tuin zeker niet te zijn: we laten ons inspireren door elkaars ideeën en ervaringen. En wie weet ga je naar huis met een leuk stekje of wat bijzondere zaden!
Tuingroepleden samen op pad 
Naast onze maandelijkse bijeenkomsten organiseren we van april tot en met oktober ongeveer vier dagtochten naar particuliere tuinen. We bezoeken prachtige tuinen in onder andere Groningen, Drenthe, Friesland, Overijssel en Gelderland. Vaak combineren we zo’n uitstapje met een bezoek aan een kwekerij, waar natuurlijk regelmatig een nieuwe plant mee naar huis gaat.
Het afgelopen jaar bezochten we onder andere tuinen in Scheemda, Oostwold, Eefde, Gorssel, Kring van Dorth, Ruinen en Eelde. Ook de stads- en daktuin Kempkensberg in Groningen stond op ons programma. Uiteraard ontbrak een bezoek aan een tuincentrum of kwekerij niet! 

Het besluit is genomen, we gaan verhuizen. Naar Emmen en de verhuizing zal denk ik begin januari zijn. Een grote gebeurtenis en behalve dat het een goed besluit is zullen we ook veel gaan missen in en van Ruinen. Daar hoort ook de tuin bij, want die wordt ieder jaar mooier.
De struiken en fruitboompjes die we eerder hebben geplant krijgen steeds meer postuur.

Ik mag van de nieuwe bewoners planten en kleine struikjes meenemen naar de nieuwe tuin. Want die nieuwe tuin is in dezelfde staat als onze tuin was toen we hier kwamen wonen. Veel gras en een paar fruitbomen. De tuin is ook nauwelijks kleiner, en daarmee valt er in het nieuwe jaar veel te doen. En dat is heerlijk. Op de een of andere manier vind ik planten zo veel leuker dan oogsten. 
Misschien komt dat wel omdat het een creatief proces is. Het is veel rondlopen, kijken en ook aanvoelen wat waar komt. Je voorstellen welke combinaties mooi zijn en wat er wanneer bloeit. Want je wilt het hele jaar iets te bieden hebben voor insecten en ook voor vogels.
Er is een voorjaarstuin, een zomertuin en een wintertuin en dat alles gaat samen in één tuin. 

Ik zal geen uitgewerkt plan hebben, maar wel een paar grote lijnen die structuur moeten gaan geven. 
Sommige combinaties in onze tuin vind ik zo mooi, dat ik die graag wil herhalen. 
Zo staan er naast de oprit een paar sierappels, Red Sentinel. De takken hangen naar beneden, zwaar van de rode appeltjes. Daardoorheen kijk je naar de rest van de tuin, als door coulissen, zo prachtig. 
Je ziet nu dahlia’s en Cosmea. In het oog valt meteen een wat schreeuwerige dahlia, Bright Eyes; magenta rose met een geel hart en juist die dahlia springt eruit. Ook omdat die ondertussen een enorme omvang heeft. Niet te geloven, maar iedereen vind het mooi, ik ook. En ook in een boeket doet die dahlia het geweldig. Vaak haalt een dissonant een hele tuin of border op. 

Planten de ik heel graag uit de tuin haal, de meeste kunnen overigens gesplitst worden en weer terug geplant, zijn gekregen planten. En dat zijn er veel. Bijv. de Eupatorium rugosum Chocolate. Koninginnekruid met donker blad. Die bloeit nu met veel kleine witte bloemetjes, heel mooi. Maar ja, die moesten er af en staan nu in de vaas op tafel. 
En dat is ook prachtig.

O ja, een mooie combinatie is ook de zevenzonenboom naast diezelfde Red Sentinel. De rode appeltjes kleuren mooi met de rode uitgebloeide bloemen van de zevenzonen.
En de struik die ik het allermooiste vind is de  Euonymus planipes Sancho, die is al gekocht, bij Arborealis, waar die ook in volle glorie staat met schitterend herfstblad. 
YT
Collage Ypie
 

Ben ik nu eindelijk aan de beurt? Ik ben allang uitgebloeid en mijn besjes hebben de vogels bijna allemaal opgegeten. Al slinger ik ook door allerlei klimplanten, toch zie ik er heel anders uit dan de vogelwikke van de vorige maand. Ik heb heel verschillende kleuren en daarna prachtige rode besjes.

Wie ben ik dan: de kamperfoelie. 

Ik kom in tuinen meestal als slingerplant voor, maar ik ben er ook in struikvorm. Zoals zoveel planten heb ik ook weer vele nichten en neven, met elk hun specifieke eigenschappen.
De bloemen variëren in kleur en krijgen ‘s avonds een sterke, zoete geur. Heerlijk vind ik dat. Ik kom het meest voor met rozerode en geelwitte bloemen.

In het wild slinger ik vaak tussen de hedera of andere klimmers, Als je hierlangs loopt ruik je al van verre mijn heerlijke, zoete geur.

Soms haalt men al snel de heggenschaar om mij te snoeien, maar dat is echt niet nodig. Ik ben geen woekeraar. Bovendien vinden insecten en nachtvlinders mij ook heerlijk. Als je mij in maart snoeit, is het genoeg voor het hele jaar.
Ik vind zon wel heerlijk, maar mijn wortels hebben liever schaduw.

Een klein nadeel is, dat mijn bessen giftig zijn, maar dan is het al herfst en ik heb nog niet meegemaakt dat iemand van mijn besjes wilde eten.

Dit jaar heb ik de bloeiende balkonprijs gewonnen met mijn balkon 4 hoog in Hoogeveen. 
Het is een fijne plek op  het zuidwesten, waar een wilde bloementuin is ontstaan. 
Ik heb alleen nog maar biologische planten, voornamelijk vaste planten. 
Waarvan enkele ook inheems. 
Daarnaast is er ook nog ruimte voor een krentenboompje en 2 klimplanten die langs de rekken omhoog klimmen over het plafond
En zo is er dus een biodivers paradijsje op 10 vierkante meter ontstaan. 
Ik heb gekozen voor een  lange bloeiboog en zo staat er zelfs nu nog van alles in bloei
De Verbena, een van mijn favorieten, met zijn dansende paarse bolletjes bloeit nog steeds  fantastisch. Ook de bijen, de hommels en de vlinders worden er net als ik erg blij van. 
Zelfs een kolibrie vlinder deed vorige maand mijn balkon aan. 
Ook de Gaura  staat nog in bloei met haar delicate vlinderachtige bloemetjes. 
Het zonnehoedskruid met haar oranje /rode tinten geeft net als de rode duizendknoop wat pit in een bloemenborder die vol staat met roze en paarse tinten. Verder bloeit er momenteel  nog de aster in meerdere soorten, de  Phlox geeft ook nog een mooie kleur  en de ooievaarsbek Rozanne weet ook niet van ophouden met haar paars blauwe bloempjes.
De salvia’s in paars en helderroze  zijn ook  nog kleurrijk aanwezig en geven ook nog eens een heerlijke geurwolk. De Dropplanten zijn op hun retour maar geven nog wel wat kleur en zeker ook nog nectar. De sedum bloeit volop en dat geeft toch ook altijd weer het gevoel van herfst.   Het  koninginnekruid laat nu langzaam  haar zaadpluizen zien, een teken dat mijn balkontuin langzaam  richting najaar gaat, dat heet ‘verstilling’. De laatbloeiers doen nog even hun best. Maar ook dat zal langzaam gaan  veranderen. 
Wat dan rest zijn de groenblijvers zoals de Skimmia, de Viburnum en de groenblijvende klimmers. En natuurlijk de belofte van de bloembollen in de potten  die na een periode van rust in de tuin straks weer de lente aan zullen kondigen... Maar nu eerst nog genieten van de laatbloeiers de zaaddozen, zaadpluizen en andere mooie silhouetten die mijn balkontuin rijk is. 
Hartegroet Paulien 

Zaterdag 10 Oktober waren we als vereniging weer te gast  bij Irma Bond, één van onze leden, in haar mooie tuin aan ’t Noorden 4 in Nieuweroord.
De weergoden waren ons deze dag gunstig gezind, want het weer was uitstekend: een mooi zonnetje en weinig wind.
Bij aankomst kon iedereen, die wat te ruilen had, zijn waren uitstallen op de tafels die door de organisatie waren neergezet. Alle tafels waren uiteindelijk bezet en er was veel te ruilen.
Onder het genot van een kopje koffie of thee met de heerlijk koek van Marry, kon iedereen even bij elkaar rondkijken of er iets van zijn/haar gading bij was,
Daarna gaf Ypie om 10 uur het startsein  van de ruilbeurs. Het ruilen ging zoals altijd in goede harmonie maar soms greep je toch net mis naar die ene plant, maar niet getreurd want volgend voorjaar zijn er vast weer nieuwe kansen.
Doordat de weersvoorspelling niet zo goed was, was de opkomst misschien iets minder dan in het voorjaar. Een paar laatkomers visten bijna achter het net, want aan het eind waren bijna  alle planten weer van eigenaar gewisseld.
Met dank aan Irma, de vrijwilligers en de organisatie van Groei en Bloei. Het was weer een geslaagde ruilbeurs.
Hopelijk tot volgend voorjaar.
M.K.

Met openbaar vervoer door Cornwall
Als trouwe bezoekers van Groei & Bloei-avonden, vertelden Fred en Coby de Geus dat zij een prachtige reis hadden gemaakt naar Cornwall en dat zij heel veel foto’s hadden gemaakt. Daar wilden zij graag een Groei & Bloei avond mee verzorgen. Dat werd dus donderdag 22 oktober. 

Na een uitgebreide voorbereiding en afwegen van: gaan wij met een georganiseerde busreis of met eigen vervoer.
Het werd op eigen gelegenheid met open baar vervoer!
Met de K.L.M werd gevlogen naar Bristoll  en vandaar (gereserveerde plaatsen)  5 uur met de trein naar het zuiden, met bestemming St. Austell. 
Aangekomen in St. Austell werden ze begroet door bloembakken met een zee aan bloemen. Door het zachte klimaat is er in april al een aangename temperatuur..  
Hun doel was om eerst naar het Eden-project te gaan. Deze botanische tuin is in 1999 gerealiseerd in een groeve van de oude kleimijnen van de Wedgwood porseleinfabriek. 
De constructie van de kassen bestaat uit stalen buizen met daaroverheen lagen plastic. Het is de grootste kas ter wereld, 200 meter lang en 50 meter hoog.  De kas herbergt zo’n  5000 soorten planten. 
De temperatuur is er tropisch vochtig warm. 
Voor de bestuiving, en om het ongedierte tegen te gaan, vliegen er bijen, vogels en vlinders rond.
Ook hagedissen kunnen daar hun ‘kostje’ ophalen. Zo wordt op een natuurlijke manier de biotoop in stand gehouden.
Voor  meer inkomsten kan men vanuit het midden van de hoogste kas naar beneden abseilen.
Wanneer je al in het zuiden van Engeland zit is het ook de moeite waard om met de trein en bus naar Landsend af te reizen. 
Lees hier het hele verhaal...

Dank Fred en Coby!!

Marry
https://www.heligan.com

Zuurkool. Iedereen kent die sappige plukken uit een pakje van de supermarkt. Maar hoe maak je dat eigenlijk écht zelf? Vandaag lieten we de fabriek links liggen en gingen we voor de ultieme uitdaging: onze eigen, biologische zuurkool brouwen. Want zeg nou zelf, dat moet je toch eens geproefd hebben!

Gewapend met twee biologische witte kolen, twee weckpotten, een paar vlijmscherpe mesjes en — jawel — twee grondig gewassen stenen uit de tuin, meldden we ons bij het zuurkool-hoofdkwartier. Samen met zeven andere enthousiastelingen en twee doorgewinterde zuurkool-specialisten, Dewy en Karin, doken we de wondere wereld van het fermenteren in. De tafel stond al vol met teiltjes, angstaanjagend grote schaven en jodiumvrij zout.

Het geheim van zuurkool? Miljoenen microscopische vriendjes. Voor het fermenteren zijn namelijk bacteriën nodig. Zij doen straks het zware werk om die harde kool om te toveren in een friszure traktatie. Maar voor wat hoort wat: wij moesten eerst zélf aan de bak om het die bacteriën naar hun zin te maken.

Het startschot klonk en het schaven kon beginnen. De flinterdunne biologische witte koolschaafsel verdween in een schoon teiltje, samen met een flinke schep zout. En toen begon de ultieme work-out: kneden. En nog eens kneden. We kwamen er al snel achter dat we spieren hebben op plekken waarvan we het bestaan niet eens wisten. Maar de aanhouder wint! Na een flinke sportsessie gebeurde het wonder: het vocht begon uit de kool te lopen. Precies zoals de bedoeling was.

Vervolgens mocht de geknede kool de weckpot in. Laag voor laag stampten we de boel stevig aan, tot de kool volledig onder zijn eigen vocht stond. We dekten het geheel netjes af met een paar hele koolbladeren en legden onze tuinstenen erop als spierballengewicht.

Nu is het de beurt aan de natuur. De potten zitten dicht en het fermenteren gaat écht beginnen. Dankzij het waterslot gaat de kool de komende week bubbelen. Daarna mogen de potten twee weken verhuizen naar een koelere plek om rustig op smaak te komen.

Over drie weken weten we of we meesterbrouwers zijn en of we een biologisch experiment hebben gecreëerd. Wij kunnen in elk geval niet wachten om te proeven. Spannend!

Met vriendelijke groet, Caro en Leen Vermeule

Een tuin vol bloemen waar je ook van kunt eten. Bessen bij de schutting, kruiden langs het pad en planten met eetbare bladeren. Er kan verrassend veel groeien in je eigen omgeving. Maar waar begin je? En hoe pak je dat aan als je niet veel tijd of ruimte hebt? 
Op donderdag 5 november neemt Dewy Mulder je mee in de wereld van permacultuur, voedselbossen en eetbare tuintjes. 
Wanneer: donderdag 5 november 2026
Waar: Bibliotheek Willemskade   27, 7902 AV Hoogeveen
Onkosten: Gratis
Graag aanmelden: wordt alleen gebruikt wanneer de lezing niet doorgaat.
Bibliotheek Hoogeveen
 

Niet alleen de kleinste vogel van Nederland, maar ook ‘Sint Maartensvogel’: de goudhaan. Een rusteloos opdondertje, met een goudgele streep over zijn of haar kruin. Honderdduizenden zetten alles op alles om te overwinteren in ons land.

Je ziet ze nu in naaldbomen.

Goudhaantjes hebben eigenlijk ontzaglijk weinig met Sint Maarten te maken. Behalve dat ze in de herfst (voor of rond Sint Maarten op 11 november) met groepen van tienduizenden tegelijk uit Scandinavië de Noordzee oversteken. En dan neerstrijken op onze Waddeneilanden, om van daaruit landinwaarts of door te trekken. Nu zijn er meer vogels die in het najaar naar Nederland komen, maar de goudhaan heeft er zijn bijnaam Sint Maartensvogel aan overgehouden.

Bron: vogelbescherming

De avonden worden langer hoe gezellig is het dan om een kaarsje aan te steken.

De restanten van dat kaarsje  is niet goed voor het milieu, maar dat restant kan heel goed gerecycled worden. 

Bij tuincentrum Strijker aan het Krakeel staat bij de kassa een prullenbak waar jij jouw restanten in kunt deponeren. De kaarsenmakerij van ‘Het Tweede Lichtje’ in Ruinerwold maakt hier weer nieuwe kaarsen van.

Home - Het Tweede lichtje kaarsenmakerij, activiteiten, workshops, uitje, winkel

Kijk in de tuinkalender van Groei en Bloei, voor tuintips en wat je deze maand in de tuin kunt doen.
Voor groene evenementen overal in het land, kijk hier

Mochten jullie geboeid zijn door het lezen van de Nieuwsflits van onze Groei & Bloei afdeling Hoogeveen/De Wolden, dan kunnen wij je aanraden om een abonnement te nemen op het tijdschrift GROEI & BLOEI.
Sluit je dan vandaag nog aan bij de groenste & grootste tuinvereniging en ontvang: een mooi Hori-Horimes t.w.v. € 34.95. Met deze link kun je direct lid worden: en ontvang je het cadeau plus € 20.00 korting.:  Word lid van Groei & Bloei

Met je ledenpas ben je ook welkom bij andere afdelingen van Groei & Bloei.
In de tuin heeft elk jaargetijde zijn eigen charme!
Op dit moment zijn er herfstkleuren in overvloed, geniet ervan!

Voor allen een hartelijke groet van Bea, Brigitte, Daan, Grietje, Ypie, Irma en Marry.