Diversen

Gevaarlijke planten in de tuin

Artikel uit de Groei en Bloei van februari 1969

Van oudsher hebben bepaalde planten in de belangstelling gestaan, niet in de eerste plaats om hun fraaie vorm of hun bloesempracht, maar als leverancier van bepaalde geneesmiddelen. In feite bestond eeuwenlang de geneesmiddelenschat vrijwel uitsluitend uit tracten en aftreksels van plantedelen. Een zeer bekend voorbeeld wordt gevonden in Zuid-Amerika, waar de inboorlingen vroeger bij malaria-aanvallen op de bast van de kinaboom gingen kauwen. Pas in 1820 werd uit die bast de kinine geïsoleerd. Bekend is ook Papaver somniferum die opium levert. Tegenwoordig zijn de geneesmiddelenfabrikanten niet meer afhankelijk van planten: de meeste geneesmiddelen worden thans langs chemische weg in de laboratoria bereid. Maar nu de planten als producenten van geneesmiddelen op de achtergrond zijn geraakt, is men geneigd te vergeten dat die planten de stoffen die vroeger als geneesmiddelen dienden nog wel degelijk bevatten. Ook de papaver anno 1968 bevat opium en Nicotianum tabacum nog steeds nicotine.

 

Heilzaam maar ook gevaarlijk

Wat een ziek mens gezond kan maken, kan een gezond mens ziek maken. Met andere woorden, geneesmiddelen zijn vaak zware vergiften, die heilzaam kunnen werken bij een zieke, maar een schadelijke uitwerking kunnen hebben op een gezonde. Daarom ook kunnen planten, juist doordat ze stoffen bevatten die als geneesmiddel kunnen worden gebruikt, een ernstig gevaar vormen voor gezonde mensen. Maar niemand eet toch rauwe bladeren, zult u zeggen. Neen, U niet maar kleine kinderen, vooral de twee- en driejarigen, zijn bezig de wereld te verkennen en onderzoeken alles wat ze tegenkomen. Eén van hun methoden van onderzoek is alles in de mond te steken. De smaak speelt daarbij geen rol. Kinderen drinken petroleum of bleekwater. Ze snoepen van planten, vooral van de fraai gekleurde bessen en  "appeltjes", maar ook wel bladeren en bloemen. In Amerika bestond in 1966 van alle bekend geworden vergiftigingen bij kinderen onder de 5 jaar 3,3% uit vergiftigingen met planten, waarbij de paddestoelen nog niet eens zijn inbegrepen.

 

Naam

Volksnaam

Giftige delen

Potentieel toxisch

Bij          Bij

dieren   mensen

In NL*

Groep 1. Zeer giftige planten

Taxus bacatta

Taxus

Blad, bes, zaad

+

+

±

Helleborus niger

Kerstroos

Alle delen

+

+

+

Aconitum napellus

Blauwe monnikskap

Alle delen (wortel)

+

+

±

Delphinium ajacis

Ridderspoor

Alle delen

+

+

±

Laburnum anagyroides

Gouden regen

Alle, bast, zaad

 

+

+

Viscum album

Mistletoe

Alle delen, bessen, blad

 

+

+

Atropa belladonna

Wolfskers

Alle, bessen

+

+

±

Hyoscyamus niger

Bilzenkruid

Alle

+

+

±

Solanum nigrum

Zwarte nachtschade

Alle

+

+

±

Datura stramomium

Doornappel

Blad, zaad, appels

 

+

±

Nicotiana tabacum

Tabak

Blad

+

+

+

Digitalis purpurea

Vingerhoedskruid

Alle, blad

+

+

±

Convallaria majalis

Lelietje van dalen

Alle, bloem, bes

+

+

+

Colchicum autumnale

Herfsttijloos

Alle, zaden

+

+

+

Groep 2. Giftige planten

Clematis vitalba

Bosrank

Alle delen

 

+

+

Aquilegia vulgaris

Akelei

Alle delen, zaden

 

+

+

Papaver somniferum

Slaapbol

Alle, zaaddozen (behalve zaden)

 

+

+

Papaver nudicaule

Naaktstengelige klaproos

Alle

 

+

+

Lupinus spec.

Lupine

Alle, zaden

+

+

+

Solanum tuberosum

Aardappel

Alle, zaden blad en steel

 

+

+

* In Nederland voorkomend, in het wild (-) of gecultiveerd (+)

 

Deze 3,3% komt overeen met 2153 gevallen, waardoor de planten als groep de zesde plaats innemen op de lijst van oorzaken van vergiftigingen. Ook in Nederland komen vergiftigde planten voor, zowel in het wild als gecultiveerd. Deze zijn vermeld in bijgaand overzicht. Daaruit kunt U aflezen dat planten die als sieraad in vele tuinen staan, monnikskap, ridderspoor en vingerhoedskruid bijv., een dodelijk gif bevatten. Heren tuinarchitecten en kwekers, als U tuinen ontwerpt of aanlegt, wilt U dan met bovenstaande rekening houden? Plaatst geen planten uit de eerste of tweede groep van de bijgevoegde lijst in tuinen van jonge gezinnen of plaatst ze zo ver naar achteren dat kleine kinderen er niet zo gemakkelijk bij kunnen. Men begrijpe ons goed: het ligt zeker niet in onze bedoeling U te vragen, deze planten niet meer te kweken of te plaatsen. Wij willen slechts Uw aandacht vestigen op de gevolgen van het brengen van giftige planten binnen het bereik van kinderen. Op die manier kun U medewerken aan het werkelijk veilig maken van het eigen "huis en hof" voor het kleine kind.

 

De Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie

De Documentatiecommissie voor Toxicologie

Prof. Dr. E.M. Cohen, voorzitter

Drs. D.M.W. Elskamp, secretaris

 

Terug naar diversen..

 

Home..

meer
Gevaarlijke plant.
25
Apr
Kruiden
24
Apr
frustrerend